Το βιβλίο με τίτλο «Ο ποιητής αγράμματος» (εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα 2026) συνιστά μια μονογραφία πάνω στη λαϊκή ποίηση του Λευκαδίτη-από το ορεινό χωριό Εγκλουβή-λαϊκού ποιητή Δημητρίου Στεριώτη (1897-1990). Πρόκειται για μια μακρόχρονη, σοβαρή έρευνα που πραγματοποίησε ο συγχωριανός του, Λευκαδίτης της Διασποράς (ΗΠΑ), Θωμάς Δ. Φραγκούλης (Θωμαής). Το βιβλίο εκδόθηκε με εμπεριστατωμένα εισαγωγικά κείμενα των Σπύρου Βρεττού και Παρασκευής Κοψιδά-Βρεττού, η οποία ανέλαβε και τη δομή και τη φιλολογική επιμέλεια του έργου. Την επιμέλεια του κειμένου είχε η Δρ. Σταυρούλα Μπίου.
Ο τίτλος του βιβλίου προέρχεται από τον πρώτο στίχο της ποιητικής «ταυτότητας», με την οποία «υπογράφει» τα ποιήματά του ο λαϊκός δημιουργός: Ο ποιητής αγράμματος/της Εγκλουβής αγρότης/το όνομα Δημήτριος/το επώνυμο Στεριώτης.
Ο λαϊκός ποιητής και το έργο του εμφανίζονται για πρώτη φορά στη διδακτορική διατριβή του Σπύρου Βρεττού, που μέρος της κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη, με τίτλο: Οι λαϊκοί ποιητές της Λευκάδας (1900-1985) ως κοινωνικό φαινόμενο (Αθήνα, 1991). O Δημήτριος Στεριώτης αποτελεί μια από τις πιο ποιοτικές φωνές της λαϊκής ποίησης της Λευκάδας και αρχέτυπο γνήσιας πνευματικότητας, θρησκευτικού και κοινωνικού σεβασμού, αρετών και αξιών που συγκροτούν τον κώδικα ηθικής του λαϊκού ανθρώπου στα πλαίσια του αγροτικού μας πολιτισμού.
Τα ποιήματά του λυρικά, ανταποκρίνονται στην ευγενή ιδιοσυστασία του δημιουργού τους, στον σεβασμό του απέναντι στη φύση, στον άνθρωπο και στον Θεό- στο «δέος της ζωής», όπως το προσδιορίζει ο μεγάλος ιεραπόστολος του ανθρωπισμού Αλβέρτος Σβάιτσερ. Καλύπτουν στοχαστικά όλο το φάσμα της ζωής και τα βιώματα του λαϊκού ανθρώπου, και με την κατηγοριοποίηση που ακολουθεί παρουσιάζονται και στο βιβλίο: Θρησκευτικό συναίσθημα, Λαϊκή βιοσοφία-Υπαρξιακή ποίηση, Ερωτικά, Αφιερωματικά, Κοινωνικά-Παλαιότερες μορφές ζωής, Της ξενιτιάς, Φυσιολατρικά.
Από την έρευνα στο αρχείο του ποιητή, δημοσιεύονται φωτογραφικά χειρόγραφά του, γνωμικά και ρητά που συγκέντρωνε από αναγνώσεις του, ρητά των Ευαγγελίων, ημερολόγιο του καιρού, φωτογραφίες του ίδιου, οικογενειακές και της ζωής στο χωριό. Ο συγγραφέας Θωμάς Φραγκούλης, έπειτα από έρευνά του στα ΓΑΚ Λευκάδας συγκροτεί και παραθέτει τα οικογενειακά δέντρα και τις ληξιαρχικές πράξεις (γεννήσεων, βαπτίσεων, γάμων, θανάτων) της οικογένειας.
Το βιβλίο «Ο ποιητής αγράμματος», προϊόν υπεύθυνης και ευσυνείδητης ερευνητικής εργασίας, δεν αποτελεί μόνο μια λαογραφική μονογραφία. Ούτε αναγιγνώσκεται ως ένα είδος «Απάντων» του λαϊκού ποιητή Δημητρίου Στεριώτη. Το έργο εισχωρεί σε ζητήματα κοινωνικού, φιλολογικού και ανθρωπολογικού ενδιαφέροντος και προτείνεται ως «μοντέλο ερευνητικής εργασίας» και για άλλους πολλούς επώνυμους λαϊκούς δημιουργούς στην Ελλάδα και ευρύτερα. Διαθέτει επίσης την απλότητα και την καθαρότητα της γραφής που αναπαράγει πειστικά –με τα εισαγωγικά κείμενα, τα σχόλια και τα ίδια τα ποιήματα-, την πράξη και το συναίσθημα, τον μόχθο και τη χαρά, την προσμονή του καλού και τον πόνο, όπως βιώνεται στο ελληνικό χωριό, το οποίο ο καθένας κουβαλάει στις αποσκευές της ζωής του. Γι’αυτό απευθύνεται τόσο στον ειδικό επιστήμονα (λαογράφο, φιλόλογο, ανθρωπολόγο, κοινωνιολόγο) όσο και στον κάθε αναγνώστη, προσφέροντας σε όλους ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα των ποιητικών κυττάρων που «κατοικούν» στην ψυχή του ανθρώπου, ανεξάρτητα από τις όποιες προσδιοριστικές κοινωνικές ταυτότητες.
Ο Δημήτριος Στεριώτης, ο «μπάρμπα-Μήτσος», με ένα βιβλίο πάντα στο χέρι και μια περισσευούμενη των εγγονών του σελίδα σχολικού τετραδίου, έχει πολλά να πει και να διδάξει σε πολλούς, και περισσότερο, με περίσσια αγωνία και στοργή, στους νέους, προσφέροντάς τους ταυτόχρονα και μια γνήσια πνευματική τέρψη… Ακούστε τον!
ΣΑΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Όποιος τύχει και διαβάσει αυτό το μικρό και
φτωχικό μου Λεύκωμα, αν κι είμαι αγράμματος
της Δ΄ Δημοτικού, του 1903-1907, διότι τότε το
Δημοτικό Σχολείο ήταν τετρατάξιο. Το περιεχόμενό
του είναι ανορθόγραφο και επιστημονικώς άτεχνο
ως λογοτεχνικό. Θα βρει όμως μέσα εις τους
μικρούς του στίχους ωραίες εικόνες μέσα από
την όμορφη και χαρούμενη αγροτική μας ζωή.
Στίχους εις όλες τις εποχές του χρόνου. Όσοι νέοι
τύχει και τους διαβάσουν εύχομαι εις αυτούς να
με μιμηθούν και να αποκτήσουν και αυτοί ζήλο,
και θέληση καλή, και να γράφει ο καθένας, εις
τη φυσική του κλίση ή πεζά ή στίχους, διότι είναι
καθήκον κάθε ανθρώπου να δημιουργεί κάτι, να
μη φεύγει άκαρπος από τη ζωή. Εύχομαι εις τους
νέους εργατικότητα και θέληση που μας φέρει
πρόοδο.
Δημ. Πολυχρόνη Στεριώτης
Αντιγραφή από Συλλογές μου από το 1926-1936
Τηλέφωνα Παραγγελιών
HellasSITES